BEZPIECZEŃSTWO DZIECI · PORADNIK DLA SZKOŁY
Nie tylko dokument.
Wiedza, jak zareagować i gdzie szukać pomocy.
Dla dyrektorów, nauczycieli i pedagogów. Zrozumiałe wyjaśnienia, lista kontrolna oraz bezpośrednie linki do przepisów.
01 / PODSTAWY
M.in. organów zarządzających szkołami, przedszkolami i innymi wskazanymi placówkami oraz organizatorów określonej działalności dla małoletnich. Odrębne zasady dotyczą zakwaterowania i turystyki. Liczy się rodzaj działalności, nie samo posiadanie strony internetowej.
Podmioty objęte obowiązkiem udostępniają standardy na swojej stronie internetowej i wywieszają je w widocznym miejscu w lokalu: w wersji pełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla małoletnich.
Trzeba oceniać dostosowanie standardów do aktualnych potrzeb i przepisów, a wnioski dokumentować pisemnie. Samo zmienienie daty na dokumencie nie zastępuje oceny.
Podstawa: ustawa z 13 maja 2016 r., tekst ujednolicony, art. 22b–22c (PDF).
Sprawdź datę przyjęcia i ostatniej oceny. Przykład: przyjęcie 15.08.2024 i brak wcześniejszej oceny oznaczają pierwszą ocenę najpóźniej 15.08.2026. To nie nowy obowiązek od września. Jeśli termin minął, przeprowadź ocenę niezwłocznie i zapisz rzeczywistą datę.
Art. 21 reguluje sprawdzenie osób przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem do wskazanej działalności, w tym informacje z właściwych rejestrów oraz KRK, a w określonych sytuacjach dokumenty zagraniczne lub oświadczenia. Sam wydruk z rejestru publicznego nie zastępuje wymaganej weryfikacji. Zakres i wyjątki sprawdź w art. 21 ustawy (PDF).
02 / CODZIENNA PRAKTYKA
Poniższe pytania pomagają przygotować rozmowę zespołu. Nie zastępują pełnej procedury interwencji ani analizy konkretnego zdarzenia.
Jak reagujemy na poniżanie, wykluczanie i naruszanie granic? Czy dorośli oraz uczniowie rozumieją zasady kontaktu — także przez komunikatory? Omówcie krótki, fikcyjny przykład z życia szkoły.
Kto przyjmuje zgłoszenie? Kto zastępuje tę osobę? Gdzie zgłosić sprawę, jeśli dotyczy właśnie osoby odpowiedzialnej? Zespół powinien znać konkretną ścieżkę, nie tylko nazwę dokumentu.
Sprawdźcie ścieżki dla podejrzeń dotyczących rodziny, personelu, rówieśników i innych osób. Nie poprzestawajcie na notatce: potrzebne są właściwe działania oraz dalsze wsparcie dziecka.
Czy informacje rozumie młodszy uczeń, dziecko z niepełnosprawnością, specjalnymi potrzebami lub słabą znajomością polskiego? Prosty język, dostępna forma i rozmowa mogą pomóc bardziej niż kolejna strona drobnego druku.
Materiały do pracy zespołu: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę — standardy w praktyce oraz wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości dla różnych placówek.
Przykład do ćwiczenia: uczeń zgłasza obraźliwe wiadomości na klasowej grupie. Poproś zespół o odnalezienie odpowiedniej ścieżki w szkolnej procedurze: pierwsza reakcja, osoba odpowiedzialna, bezpieczne dokumentowanie i dalsze wsparcie. Używaj fikcyjnych danych. Celem jest sprawdzenie, czy procedurę da się zastosować.
Nie traktuj tej procedury jako uniwersalnej odpowiedzi na każde zdarzenie. Dotyczy przemocy domowej i ma określone podstawy oraz uprawnione osoby. Standardy powinny rozróżniać właściwe ścieżki, w tym zawiadomienie Policji lub prokuratury oraz sądu opiekuńczego. Sprawdź rozporządzenie w sprawie „Niebieskich Kart” i procedurę placówki.
03 / INTERNET I AI
Nie wklejaj nazwisk, PESEL-i, zdjęć dokumentów ani opisów pozwalających rozpoznać ucznia. Samo zastąpienie nazwiska inicjałami może nie wystarczyć. Szczególnie ostrożnie traktuj informacje o zdrowiu i przemocy.
Nie przesyłaj do AI materiałów z rzeczywistej interwencji. Wynik generatora jest materiałem roboczym, nie decyzją o sytuacji dziecka.
„Przygotuj rozmowę z klasą o reagowaniu na wykluczanie. Użyj całkowicie fikcyjnych postaci, bez danych prawdziwych uczniów”.
W szkolnych zasadach uwzględnijcie korzystanie z urządzeń, szkodliwe treści, cyberprzemoc, publikację wizerunku oraz sposób zgłoszenia problemu. O wyborze narzędzia i dopuszczalnym użyciu danych nie powinien decydować sam fakt, że aplikacja działa technicznie.
Źródła pomocnicze: MS — ochrona dziecka w internecie i UODO — „Twoje dane – Twoja sprawa”.
04 / DZIECI I RODZICE
Jeżeli ktoś Cię krzywdzi, straszy albo poniża — możesz poprosić o pomoc. Porozmawiaj z zaufanym dorosłym, np. nauczycielem lub pedagogiem. Jeśli pierwsza osoba nie pomaga, zwróć się do kolejnej. Nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie.
To przykład komunikatu. Szkoła powinna dodać własne, aktualne kontakty i dopasować język do wieku dzieci.
Gdzie szkoła udostępnia standardy? Kto odbiera zgłoszenia? Jak dziecko może uzyskać wsparcie? Poproś placówkę o wyjaśnienie tych zasad i porozmawiaj o nich z dzieckiem spokojnie, bez straszenia.
EduBox nie jest kanałem zgłoszeń interwencyjnych. Nie wysyłaj tu danych dziecka ani opisu konkretnego zdarzenia.
05 / DO PRZEJRZENIA I WYDRUKOWANIA
Materiał pomocniczy do przeglądu. Zaznacz to, co rzeczywiście sprawdzono. Komplet zaznaczeń nie jest potwierdzeniem zgodności z prawem ani zastępstwem udokumentowanej oceny.
Zaznaczono 0 z 12 punktów
Zaznaczenia pozostają tylko na otwartej stronie. Nie są wysyłane ani trwale zapisywane. Osobny podgląd do druku otwiera czystą listę; przycisk „Drukuj / zapisz PDF” zachowuje obecne zaznaczenia.
Nie wpisuj danych dzieci ani opisu indywidualnych przypadków. Ta karta pomaga uporządkować wnioski, ale nie narzuca placówce sposobu prowadzenia dokumentacji.
Podstawa do sprawdzenia: ustawa z 13 maja 2016 r., art. 21, 22b i 22c; Dz.U. z 2026 r. poz. 110 ze zm. Oficjalny tekst: eli.gov.pl/eli/DU/2026/110/ogl. Poradnik nie zastępuje standardów placówki.
06 / ŹRÓDŁA, NIE DOMYSŁY
Przepisy oddzielamy od wytycznych i przykładów. Przed decyzją sprawdź aktualne brzmienie aktu. Treść poradnika nie aktualizuje się automatycznie.
Ustawa z 13 maja 2016 r.; tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 110, ze zmianami. Kluczowe: art. 21, 22b i 22c. Tekst ujednolicony (PDF) uwzględnia poz. 187 i 421 z 2026 r.
Dz.U. 2023 poz. 1606. Źródło wprowadzonych zmian; do bieżącego stosowania sięgnij także do aktualnego tekstu ustawy powyżej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 6 września 2023 r., Dz.U. poz. 1870. Procedura i wzory formularzy.
Materiały m.in. dla szkół, przedszkoli, żłobków i dotyczące specjalnych potrzeb edukacyjnych.
Uzupełnienie części dotyczącej bezpieczeństwa cyfrowego.
Objaśnienia i materiały do pracy nad standardami. Niektóre narzędzia zewnętrzne mogą wymagać rejestracji.
Materiały edukacyjne dotyczące prywatności i danych osobowych.